Tükenen Miras

Fenerbahçe’nin sezon başındaki absürd teknik direktör değişikliği sonrası pek çoğumuzun endişe ve korkuyla beklediği gelişmeler yaşanmaya başladı maalesef. Son yıllarda bir teknik direktör takımı olma kimliğini üzerine yerleştirmeye başlayan Fenerbahçe futbol takımı, Aziz Yıldırım'ın bir kez daha işleyen tekere çomak sokması ile maalesef hocasız(!) sezona başlamış ve bu şekilde ite kaka da olsa gidebildiği yere kadar gitmeye çalışmaktadır. İsmail Hoca’ya saygısızlık gibi olmasın, ki insani olarak severiz kendisini, başından beri Fenerbahçe gibi bir takıma teknik direktör olabilecek yetenek ve deneyime sahip olmadığı görülüyordu. Aslında bu çoğunluğun bildiği ama daha oyunun başında oyunbozan olmamak adına açık açık dillendiremediği bir gerçekti. Maalesef gelinen noktada ben bu fikrimden daha da ileri bir noktaya gelmiş durumdayım. İsmail Hoca ne yazık ki ne kadar daha deneyim sahibi olursa olsun hiçbir zaman bu takımı hakkıyla yönetebilecek bir vizyon ve yetkinliğe sahip olamayacak gözüküyor. Bu konuda yanılmayı çok isterim ama şu ana kadar ortaya konan veriler kabul etmemiz gereken gerçeğin bu olduğu yönünde.

Fenerbahçe taraftarı dünkü Akhisar maçı sonrasında uzun yıllardır, ki Aragones döneminden bu yana diyebiliriz buna, ilk kez bu kadar umutsuz. Bu takım o kadar hızla geriye gidiyor ki taraftarın heyecanı ister istemez törpüleniyor. Esas umutsuzluk veren direksiyonun başındaki "iki" kişinin de (gerçekçi olalım) mevcut gidişata teşhisi doğru koyup neşteri vuracağına olan inanç yaratamamış olması. Mesela dün takım ne kadar kötü oynamış olursa olsun, ne kötü oyun ne de bırakılan 3 puan beni İsmail Hoca’nın maç sonu açıklamaları kadar üzmedi. Kartal'ın bu maçtaki sorunumuz buymuş gibi ilk olarak topa yeterince sahip olamadığımıza vurgu yapması beni gerçekten karamsarlığa sürükledi. Fenerbahçe’nin problemi topa sahip olmak değil hocam, topa hatta gereğinden fazla sahip oluyoruz. Esas problem topa sahip olduğumuzda ne yapacağımıza dair, daha doğrusu topu karşı kaleye nasıl götüreceğimize dair işler hiç bir planımızın olmaması. İkincil olarak söylediği son vuruş yetersizliği de değil problemimiz. Biz hiçbir maçta rahat bir son vuruş yapabilecek pozisyonu bulamıyoruz ki. Sorun organizasyonda, o son vuruşun rahat bir son vuruş olmasını sağlayacak son pasın düzgün verilmesinde, son vuruşu yapacak adamın yanında yöresinde onu rahatsız edecek rakip olmamasını sağlayacak olan alan boşaltıcı oyunda. Sorun tempoda, sorun pas yapma hızımızda. Sorun orta saha ve forvetlerimizin topsuz oyundaki hareketsizliğinde ve bu nedenle devamlı surette rakip stoper ve beklerin kucağında oynamamızda. Sorun yaratıcılıkta. Biz pozisyona giremiyoruz hocam, ve sen maç sonu demecinde inanılmaz biçimde ikinci yarı 4-5 pozisyona girdik diyorsun. Bir türlü olgunlaşmayan ve pozisyona dönüşemeyen atak girişimlerine pozisyon diyorsan senin bu takımın problemini doğru teşhis edip çözümü bulamayacağın ortada. Pozisyon nasıl olur görmek istersen geçen seneki maçları izle ve hareketli ve yer değiştiren forvetlerimizin bulduğu pozisyonlara bak.

Şu ana kadar yapılan 4 maçta bulduğumuz gerçekten tehlikeli pozisyon adedi bir elin parmaklarını ya bulur ya da ancak geçer. Ama iki elin parmağını bulmaz. 360 dakika yapar bu, dile kolay. Bu kadar üretkenlikten yoksun bir takım son 5 yıldır hatırlamıyorum, yok çünkü.  Ve hocamız hala bu maçtan sonra ortaya bir vizyon, bir inanç ışığı koyacağına bize teknik verilerden dem vurarak aslında rakamlar bazında daha iyiye gittiğimizi anlatıyor. Sırf bu bile bu takımda nasıl bir liderlik eksiği olduğunu gösteriyor. Görünen o ki, geçen sezona nazaran esmer günler bizi bekliyor. Saha yayılışımız ayrı bir sorun ve bu nedenle sahayı iyi parselleyemiyoruz. Sahada hep eksik olduğumuz büyük boşluklar görülüyor. Takım hücumda iken mesela, stoperler anlamsızca hala kendi yarı alanında bekliyor ve orta çizgi ile rakip ceza yayı arasını olduğu gibi rakibe bırakıyoruz ve buraya düşen topları rakip kolayca topluyor.

Çok karamsar bir yazı olduğunun farkındayım. Ama kulübün fiiliyatta artık var olmayan yönetim kurulu, başkanın teknik direktör makamının ağırlığını Ersun Hoca’yı kovabilmek adına sıfırın altına indirişi, başarı denen şeyi teknik direktörün değil oyuncunun parasının tıkır tıkır ödemekten geçtiğine olan inancı, İsmail Kartal’ın vizyonu ve maalesef bu pozisyona uygun olmayan yapısı ortada iken başarı gelecekse bile bu ağırlıklı olarak rakiplerin durumu nedeniyle olacaktır. Tüm bu gerçekler ortada iken gördüğümü söylemeden polyanacılık ya da romantik Fenerbahçelilik oynayamam. Gözümüzün gördüğünü, aklımızın analiz ettiğini söylemek zorundayız. İnşallah bu takım bu düşüncelerimizde bizi yanıltır, bunu çok isterim ama beklentim yüksek değil.

Maçın  teknik analizine inmeye çok gerek yok. Alper’in olmayacak biçimde Emre’nin rolüne soyundurulmasının anlamsızlığından mı dem vuralım, yoksa her ikisi de pozisyon almada çok yetersiz birer saatli bomba olan stoperlerimizden mi? Kişisel hatalardan da önemlisi, takım bütünlük içinde oynamıyor. Birlikte düşünmüyor, birlikte hareket edemiyor. Hepsi çalınan parçanın kendi kafasına göre ayrı bir partisyonunu çalan orkestra gibi. Ortaya dinlenir bir parça yerine uyumsuz sesler çıkaran bir orkestra. Böyle bir orkestradaki bozukluğu düzeltmeye nereden başlarsınız? Obua veya klarnetçiden değil herhalde…

Oyuncular şu sonuçta birincil sorumlu değil bana göre. Ha, Ersun Yanal’ın gönderilmesinde payı olanlar dolaylı yoldan birincil sorumludur diyebilirim. Dünkü maçın saha içi performansına gelirsek hepsi birbirinden kötü performans gösteren oyuncularımız var. Başta Alper, Sow, Alves, Bekir ve Kuyt gerçekten kötü bir gün geçirdiler. Alves’in defanstaki zayıf halkamız olduğunu ve beklediğimiz performanstan uzak olduğunu geçen yıldan beri söylüyorum. Defansta kullanacağımız yabancı kontenjanı seviyesi bu seviye değil. Egemen dönmeden işimiz zor. Haftalardır istediğimiz Webo ise çok şaşırttı. Tamam, kendisine bozuk düzende iyi pozisyonlar hazırlanamadı ama o bildiğimiz Webo performansından çok uzaktı ve maalesef ayakta duramayan bir görüntü verdi. Diego da bu düzende biraz fazla pas hatası ile oynadı ve temposu ve gücü halen bu ligin gerektirdiğinin altında. Çok iyi oynayan bir tane oyuncumuzu hatırlamıyorum ama zorlarsak Mehmet Topal ve Mert’i sayabilir, hemen arkasından Gökhan’ı da söyleyebiliriz.

Gelecekte boğuşacak sorunlar fazla gözüküyor. Takımın şu mevcut durumdan huzursuz ve hoşnutsuz olduğu da hissediliyor. Muhtemelen Aziz Yıldırım’dan yeni bir tedbir aksiyonu gelecek ve duruma el koyacaktır. Durum İsmail Hoca’nın tek başına baş edebileceğinden daha kritik görünüyor çünkü.

Akhisarspor ve Gekas’tan söz etmemek ise olmaz.  Bu maçı sadece Fenerbahçe’nin yanlışları üzerinden okumak ciddi haksızlık olur. Çünkü öyle bir performans sergilediler ki Fenerbahçe doğruları yapsa bile çok zor rakip olurdu. Gekas, bu ülkeye 2,5 yıldır bir santraforun nasıl oynaması ve nasıl pozisyon alması gerektiğine dair herkese ders vermeye devam ediyor. Tebrikler Gekas ve maçın diğer iki yıldızı Bilal Kısa ve Douglas’a. Tabii ki bir futbol emekçisi olan Mustafa Hoca’ya da. Yolları açık olsun…  

Trabzon'da sessiz gece

Fenerbahçe 2. haftada karşılaştığı ve genellikle 3 puana beklediğinden daha kolay ulaştığı ezeli rakibine karşı bu kez kazanamadı. Bunda Trabzonspor’un öncekilerin aksine bu maçı bir intikam, hesap sorma maçına çevirmemesi, yeni hocası Halilhodzic’in hissiyat yerine aklın ön planda olduğu soğukkanlı bir planı başarıyla uygulayışı ve o bildik tabirle haddini bilerek ve alanı çok iyi daraltarak güçlü rakibini büyük ölçüde izin verdiği huniye hapsetmesinin büyük rolü var. Buna karşın Fenerbahçe cephesinden bakıldığında ise, maçın berabere bitmesini Fenerbahçe’nin hızlı ve dikine baskın hücumlar yerine yeniden Aykut Kocaman dönemini anımsatan pas ve topa sahip olma felsefesi, bunun getirdiği garantili ama yavaş oyun, ve henüz fizik olarak hazır olmayan forvet oyuncuları yanında maç boyunca bu senaryoyu değiştirecek bir B planı ortaya konulamamasına bağlayabiliriz.

Trabzonspor, çok yeni kurulan ve daha bir elin parmakları kadar birlikte oynamamış kadrosu düşünüldüğünde bu maça doğru bir anlayışla çıktı. Fenerbahçe’nin üzerine çok gitmeden, topu kendi kale önü haricinde rakibine bırakarak çok kademeli bir alan savunması yaptılar. Savunma anlamında sahayı iyi parselleyerek Fenerbahçe’nin güçlü olduğu kanatları pek kullanmasına müsaade etmediler. Kanatlarda her zamanki etkinliğini kullanamayan Fenerbahçe, böylelikle oyunun enini genişletemedi ve çoğunlukla merkezden hücum etmek zorunda kaldı. Bu bölgede de, çok küçük zaman dilimleri haricinde dönen topları çok alamadığı için atak sürekliliğini sağlayacak baskıyı kuramadı. Baskı altında bunalmayan Trabzon defansı da kalabalık bölgede çok büyük hata yapmayınca hedefledikleri gibi oyun kilitlendi. Bu sayede Emenike ve Sow da tam da planladıkları gibi stoperlerin kucağında etkisiz bir maç çıkardılar. Oyunun savunma yönü dışında çok etkili birkaç kontratak da geliştiren Trabzonspor, bu ani baskınlarla maçta gerçekten ciddi tehlikeli pozisyonları yakalayan taraf olsa da, ön alan oyuncularının henüz birbirlerini iyi tanımaması nedeniyle neyse ki bu pozisyonları gole çeviremedi.

Kanatların etkin kullanılmamasında Trabzonspor’un kademeli savunma planının yanında Caner’in sakatlığı ve Gökhan’ın daha lige hazır olmayan form durumu da gösterilebilir. Gerçekten de Gökhan zannederim kendisinin de hatırlamak istemeyeceği şekilde, önceki oyunlarına kıyasla çok etkisiz bir oyun ortaya koydu. Caner sakatlığına rağmen Kuyt’un da yardımıyla yine bindirmeler yapmaya, güzel ortalar yapmaya çalıştı ama bunlar da kalabalık defansa karşı yeterli olamadı.

Diego’yu ben her şeye rağmen beğendim. Fizik olarak arkadaşlarından geri kaldığı görülse de her maç üzerine biraz daha koyarak gidiyor bana göre. İsmail Kartal’ın oyun planı belli ki Ersun Yanal döneminde alınan bazı riskleri almaktan biraz uzak kalarak daha çok topun bizde kalması ve pas örgüleri ile rakibi açmaya yönelik olacak. Bu sistemde bence Diego gibi bir çilingirin oynaması çok elzem olacaktır. Aksi takdirde, özellikle deplasmanlarda sabaha kadar pas yapıp buna karşın pozisyon yaratmada sıkıntı yaşayacağımızı söyleyebiliriz. Diego, her ne kadar toplam orta saha sertliğinden ödün verme pahasına da olsa atacağı derinlemesine toplar ve doğru koşuyu yapacak forveti topla doğru yerde buluşturmadaki müthiş yeteneği ile kapanan rakipleri açmada çok kritik rol oynayacaktır. Dün mesela, Sow’a vermediği pası ilerleyen günlerde takımı tanıdıkça verecektir.

Bunun dışında Sow ve Emenike’nin hem bireysel formsuzluğu hem de birbirleri ile olan uyumsuzluğu devam ediyor. Sow daha geniş alanda, orta sahayla daha bütünleşik oynayarak bir şeyler yapmaya çabalıyor ama Sow’un asıl etkili olacağı yer kale önü. Kaleden uzaklaştıkça etkisi düşüyor. Webo’nun acilen bu takımın en azından şu dönem için takımın ilk onbirine mutlaka monte edilmesi gerektiği fikrimde ısrarcıyım. Diego ile de çok iyi anlaşacağını ve aynı dili konuşacaklarını düşünüyorum.

Maçta, maçın oyuncusu olacak biçimde çok net bir oyuncu ortaya çıkmasa da, Emre ve Mehmet Topal’ı üzerine düşen görevi en eksiksiz yapan oyuncularımız olarak sayabilirim. Defansta Bekir ve Mert de yine sağlam bir oyun ortaya koyarken Alves de maç oynadıkça üzerine koyacaktır diye düşünüyorum.

İsmail Kartal’a önümüzdeki haftalarda önemi yükler düşüyor. Özellikle Diego’yu bu takıma en uygun oyun kurgusu ile monte etmek sanırım birincil önceliği olacak. Son 4 sezondur epey iyi oturttuğumuz diziliş olan 4-3-3 aslında Diego’yu çok etkin kullanabileceğimiz bir diziliş değil. Tabii dizilişi kısa vadede değiştirmek çok kolay değil ve üstelik hiç de akıllıca değil. Bunun yerine oyun tıkandığında, alternatif olacak ekstra düzenlemeler üzerinde çalışmalı. Bu diziliş anlamında olabilir, veya aynı dizilişte yapılacak  varyasyonlar da olabilir. Bir de Emenike ve Sow’un uyumu üzerinde durulmalı.

Özetle, Trabzon deplasmanı gibi zor bir deplasmanın hele ki tüm rakiplerin evinde puan kaybettiği bir haftada 1 puanla geçilmesi kayıp değil kazanç hanesine yazılsa da, takımın deplasmandaki nispeten kısır oyunu umarım sonraki haftalar için kalıcı bir sinyal olmaz. Maçın, son yıllardakinin aksine nispeten daha kavgasız, gürültüsüz geçmesi de futbol adına güzel bir gelişmeydi. Umarım bu hava artarak devam eder. 

2014 - 2015 Sezonuna Merhaba!

İlk maçlar her zaman zordur. Bunun üstüne bir de sezonu en erken açan ve en hazır takımlardan biri olan Karabük’le oynamak bu zorluğu iki katına çıkarmıştı. Buna rağmen Fenerbahçe zaman zaman aksaklıklar yaşasa da genel olarak geçtiğimiz yıl kaldığı yerden organizasyonunu devam ettirmeyi bildi ve zor da olsa 3 puana ulaştı.

Maça iyi başlayan son şampiyon, ilk 20 dakika gerçekten çok iyi ve organize bir oyun ortaya koydu. Bu dakikalarda oyuncuların birbiri ile uyumu, pas atanın hareketsiz kalmayıp devamlı boş alan arayan koşuları, sürekli en uygun pozisyonundaki arkadaşını arama ve onunla oynama isteği üst düzeydeydi. Bu yardımlaşmanın sonucunda akışkan bir pas trafiği yakalandı. Bu dakikalardaki tek eksik bu pas trafiğinin bir türlü etkili bir son pasla tehlikeli pozisyona dönüşememesiydi. Etkili oyunun karşılığının etkili pozisyonlar olarak alınamaması İsmail Hoca’nın önümüzdeki haftalar üzerinde duracağı konular arasında olacak gibi görünüyor. Tabii bunda Karabük’ün 5’li gömülü savunmasının da etkisini görmek gerek. Karabük takımı organizasyon olarak etkili savunma yapabilen bir takım. Bunu Avrupa kupası ön eleme maçlarında da gösterdiler. Rakibe çok boş alan bırakmıyorlar ve kaptıkları topları özellikle sağ kanattan Erdem gibi açık oyuncuları ile rakibin hücum bölgesine çok çabuk ve tehlikeli biçimde taşımayı başarıyorlar. Bunu bu maçta da oldukça iyi yaptılar ve Fenerbahçe defansına zor anlar yaşattılar. İleri uçta oynayan oyuncuları Kombela sadece iyi bir bitirici değil, top tekniği de üst düzey ve takımı hücum bölgesine taşıyabilen biri. Attıkları ilk gol her ne kadar başta Bekir olmak üzere, Caner, Kadlec ve Mert’in ortak hatalarıyla gelse de, mükemmel  bir kontratak organizasyonu ile sol kanadımızdaki boş alanı çok iyi değerlendirdiler ve gerçekten derslik bir gol attılar.

Karabük iyi takım savunmasına karşın bu maçta defansta bireysel olarak çok hata yapınca oyununun karşılığı olan puanı alamadı. Özellikle yedikleri 2. ve 3. golde yaptıkları ikramı Fenerbahçe’nin forvetleri geri çevirmedi. Oyunun ilk dakikalarında Kuyt’un attığı mükemmel ara pası, onun oyun aklı ve 3 boyutlu saha görüşünün güzel bir örneğiydi. Bu pasla çok kalabalık gözüken Karabük defansı bir an paralize oldu ve iyi koşuyla topu önüne alan Emenike kalecinin bacak arasından sezonun açılış golünü attı.

Maçla ilgili diğer notlarımızı kısa kısa yazarsak:

• Görünen o ki, İsmail Kartal mantıklı davranarak son 2-3 yılın oyun sisteminde radikal değişiklikler yapmayacak ve sistem üzerine kendi iyileştirmelerini yaparak devam edecek. Ersun Yanal’a göre biraz daha pasa ve topa sahip olmaya dayalı, Aykut Kocaman’a göre biraz çabuk oynayacağımız söylenebilir.   
• Kuyt’un dünya kupası performansından sonra çok dinlenmeden yine kaldığı yerden devam etmesi ve fizik olarak en hazır oyuncumuz olmasına şapka çıkarılır. Oyunun her bölgesinde o kadar faydalı oynuyor ki… 
• Emenike’nin fizik gücü ve hızı iyi durumda. Artık bunun üzerine takım oyunu, pas, yardımlaşma ve taktik zeka koyma zamanı. Umarım bu yıl bu konuda kendini geliştirir. Özellikle Sow ile daha iyi anlaştığını görmek istiyoruz.
• Meireles’te bu yıl gördüğümüz form yükselişi sevindirici. Umarım bu kalıcı bir durum olur.
• Mert’in formsuzluğu umarım belindeki sakatlıkla ilgilidir ve geçici bir durumdur.
• Diego fizik olarak hazır olmasa da oynadığı yaklaşık 20 dakikalık bölümde kalite ve kumaşını gösterdi. Forvet arkasındaki yaratıcı, pozisyon haırlayıcı ve derinlemesine pas atan oyuncu eksikliğine ilaç olacak gibi..
• Erkan Kaş’ın Kuyt’a attığı acımasız tekmeyi sarı kartla geçiştiren hakeme tek kelimeyle ayıp! Görünen o ki bu yıl da Diyojen misali elde fener yürekli bir hakem aramakla geçireceğiz.
• Maçtaki 5 golün 3’ü doğrudan defansların ikramı şeklinde oldu, ki burada rakibinden bir fazla ikram yapan Karabük kaybetti. Eğer Webo’nun galibiyet golünü o meşhur 2011 sezonunda atmış olsaydık maazallah neler olabileceğini düşünmek istemiyorum.
• Diego’yu saymazsak bu maçta forma giyen 6 yabancı oyuncumuzun da maçtaki golllerde doğrudan katkısı olması enteresan. Emenike, Sow ve Webo’nun golleri, Kuyt ve Meireles’in asistleri var. Kadlec’in de kendi kalesine golü!

Maçın adamı Kuyt başta olmak üzere Mehmet Topal (nazar değmesin), Gökhan ve Meireles çok iyi performans gösteren oyuncularımızdı. Sonradan oyuna giren Webo yine görevini eksiksiz yaptı ve bu takımda ama ilk onbirde ama sonradan girerek her maç neden oynaması gerektiğini bir daha gösterdi. Caner genel olarak yine iyi oynasa da önceki maçlarda alıştığımız fırtınalarını estirmekten biraz uzak kaldı. Ayrıca hücuma çıkarken biraz daha kendi bölgesini savunmaya dikkat etmesi gerekiyor. Emre, Sow ve Bekir de görevlerini yaptılar. Mert ve Kadlec ise maalesef istenen ve beklenen performansın biraz altındaydılar. Kadlec özellikle Bekir ile uyumsuz gözüktü.

Sonuç olarak ligin en hazır ve kompakt takımlarından biriyle oynayıp kayıpsız geçmek iyi bir başlangıç oldu. Milli maç arası takıma ve sakat oyuncularımıza ilaç gibi gelecektir. Özellikle Diego’nun bu arayı iyi değerlendirip takımdaki yerini almasını taraftarlar dört gözle bekliyor.